Tytuł:	HISTORIA SZKOŁY „REYTANA” we wspomnieniach wychowawców i wychowanków VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie
	Autor:	Tomasz Rylski, Wojciech Rylski
	wyd.:	nakład 50 egz., kserokopia, Warszawa, 2000
	Publikacja jest próbą uporządkowania dziejów Szkoły Średniej im.. Tadeusza Reytana w Warszawie w relacjach jej pracowników i absolwentów. Zawiera wykaz alfabetyczny i rocznikami absolwentów szkoły i nauczycieli wg dostępnych materiałów i wspomnień od 1911 do 1999 roku.
Wstęp w publikacji
Niniejsze opracowanie zawiera wspomnienia wychowawców, wychowanków i sympatyków VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie. Stanowi swoistą monografię dziejów szkoły z prawie stuletnią tradycją. Są tu zebrane głównie autoryzowane materiały wspomnieniowe, zawierające informacje źródłowe o ich pochodzeniu. Autorzy niniejszego wydania starali się nie ingerować w treść wspomnień, jedynie zebrali je i formalnie uporządkowali. Niektórych zdjęć nie udało się zidentyfikować, choć wiadomo, że przedstawiają uczniów i nauczycieli tej szkoły. Może ktoś je zidentyfikuje i w przyszłości uda się je opisać. Opracowanie zawiera informację o szeregu zdjęciach i kopiach materiałów związanych ze szkołą, które udało się zgromadzić w pracowni historycznej oraz uratować przed zniszczeniem w czasie likwidacji Izby Pamięci. W gablotach pracowni historycznej umieszczono ocalałe pamiątki, którymi opiekuje się pani profesor Dorota Nadgrabska – nauczyciel historii. Wykaz ich załączono do opracowania. Izby Pamięci Szkoły – po jej likwidacji - szkoła się nie doczekała. W pewnym czasie uzyskanie dodatkowej powierzchni dydaktycznej w szkole było ważniejsze od zachowania pomieszczenia do takiego celu. Tradycje szkoły prezentowane są na tablicy pamiątkowej nauczycieli i uczniów szkoły (którzy zginęli w II Wojnie Światowej oraz zmarli po wojnie), jak również na kilku planszach ze zdjęciami wywieszonymi na korytarzu wraz z listami absolwentów szkoły. Dużym wysiłkiem autorów zgromadzono i wypisano listy absolwentów szkoły od 1911-1939 oraz od 1945-1999 roku w układzie alfabetycznym i chronologicznym. Pełnej listy nauczycieli w układzie chronologicznym nie udało się sporządzić. Jak ustalono z materiałów wspomnieniowych do 1981 r. szkoła posiadała 313 nauczycieli. Podjęto próbę zidentyfikowania nazwisk nauczycieli na podstawie materiałów wspomnieniowych oraz indywidualnych opisów ich wychowanków w rozdziale „Charakterystyki wychowawców oczami wychowanków”. Metoda ta pozwoliła na ustalenie tylko pewnej liczby nauczycieli a przy okazji uzyskanie ich charakterystyk oczami uczniów. Materiały były gromadzone przez kilka lat, przez osoby, którym szczególnie bliska była historia szkoły i wspomnienia o niej. Najczęściej są to opracowania mające formę artykułu wcześniej publikowanego w prasie krajowej lub zagranicznej. Opracowanie stanowi pierwszą próbę zebrania w jednym miejscu wspomnień o szkole, materiałów fotograficznych i pamiątek związanych ze szkołą i ludźmi, z których szkoła może być dumna. W zebraniu tych materiałów największą zasługę należy przypisać Panu Profesorowi Ładysławowi Saarowi, wychowawcy i nauczycielowi przedmiotu Przysposobienie Obronne, który nie będąc absolwentem szkoły chciał i uratował od zapomnienia część historii każdego z nas i historii warszawskiego szkolnictwa. Uważał to za swój patriotyczny obowiązek. Uczył nas na co dzień rzetelnego postępowania i rozumienia czym jest patriotyzm oraz obowiązek wobec Ojczyzny i historii. Wartości te wielu z nas przekazał. Jesteśmy z tego dumni. Gros wspomnień o „Reytanie”, głównie z okresu międzywojennego, są to wspomnienia absolwenta i późniejszego Profesora języka polskiego Jana Świąteckiego. Jak wynika z przytoczonych w opracowaniu wspomnień szkoła w czasie swoich 95 lat istnienia zmieniała co najmniej pięć razy siedzibę i nazwę. W kolejności chronologicznej mieściła się w Warszawie przy ulicach: Smolnej-Dolnej, Książęcej 4, Rakowieckiej 23, Chocimskiej (w okresie okupacji ze szkołą Żmichowskiej), w Skolimowie i do chwili obecnej przy ul. Wiktorskiej 30 w Warszawie. Szkoła przyjmowała różne nazwy i przykładowo odczytane ze świadectw z różnych okresów: Siedmioklasowa Szkoła Prywatna Męska z kursem szkół realnych Ministerjum Oświaty M. Rychłowskiego w Warszawie (1913 r.), Ośmioklasowa Wyższa Szkoła Realna M. Rychłowskiego (1919 r.), Gimnazjum Państwowe im. Tadeusza Rejtana w Warszawie (1920 r.), Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1924 r.) - podane w wykazie dokumentów pracowni historycznej. Działalność wydawniczą Szkoły w postaci gazetek szkolnych przedstawiono w artykułach „O prasie rejtaniackiej” oraz w wykazie tych wydawnictw. Zgromadzono większość egzemplarzy. Z uwagi jednak na rozbudowaną objętość tego opracowania gazetek nie włączono do niego, sporządzono tylko ich wykaz. Szereg okresów działalności szkoły nie opisano lub jest niewiele zapisów, stąd jest na ich temat mało informacji. Dotyczy to okresu II Wojny Światowej: działalności rejtaniaków w Batalionie Zośka, tajnego nauczania i kształcenia konspiracyjnego na tzw. kompletach, jak i lat 80-tych oraz 90-tych. W 1972 r. podejmowano próby ożywienia wspomnień o „Reytanie” i opracowania jego historii poprzez formę ankiety do byłych wychowanków gimnazjum M. Rychłowskiego i T. Reytana w Warszawie, która zachęcała do opracowania własnych wspomnień i przesłania na wskazany adres. Efekt tego apelu nie jest autorom znany, być może ówcześni ankieterzy lub ich rodziny mają jeszcze materiały poankietowe. Jedną z form integrowania środowiska rejtaniaków było utworzenie 14 grudnia 1990 r. Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół VI LO im. T. Reytana w Warszawie, którego rejestrację zakończono 26 marca 1992 r. Przewidywano działalność różnych komisji: historycznej, współpracy ze szkołą, finansowej i zjazdowej. Obecny Dyrektor szkoły pan Witold Kaliński nie jest w stanie określić, czy Stowarzyszenie to nadal funkcjonuje, ponieważ nikt z Zarządu nie kontaktuje się ze szkołą i nie obserwuje się żadnej aktywności tego Zarządu. Zewnętrzną oznaką przynależności do „Rejtaniaków” jest trójkątny znaczek z literami „TR” a prawo do jego noszenia „Legitymacja Szkolnej Rodziny Reytana”. Odznakę tę mogą uzyskać absolwenci szkoły oraz pracownicy po czterech latach pracy. Inne warunki jej otrzymania nie są autorom opracowania znane. Autorzy niniejszego opracowania nie dotarli do wielu materiałów autorskich opublikowanych, o których istnieniu mówi się w środowiskach absolwentów różnych roczników w czasie cyklicznych spotkań. Opracowania, do których udało się dotrzeć, przywołano w formie krótkiej informacji i ujęto w spisie treści. Niniejsze wydanie jako pierwsze, wykonane w oparciu o dostępne dla autorów materiały w szkole, w prasie, z prywatnych archiwów domowych, nie było poprzedzone szerszą akcją propagującą tego typu zamierzenie wydawnicze. Jest więc pierwszą próbą kompleksowego zgromadzenia materiału w miarę chronologicznie ułożonego, dającego pojęcie o historii szkoły widzianej oczami jej wychowanków i nauczycieli. Jednocześnie jest to próba zachęcenia tych, którzy chcieliby tę historię wzbogacić o własne wspomnienia, pamiątki skrywane w archiwach rodzinnych związanych ze szkołą lub inne materiały o charakterze biograficznym, aby podjęli taki trud i opracowali własne wspomnienia oraz zechcieli skontaktować się z autorami niniejszego opracowania. Oczywiście, że oryginały materiałów zostaną zwrócone właścicielom. Absolwentów, którzy ukończyli naszą szkołę do 1999 roku jest 10.919. Zgłoszenie nowych materiałów wiązałoby się z koniecznością ich weryfikacji w stosunku do już istniejących i pozwoliłyby sporządzić opracowanie w postaci wydania książkowego (może nawet kilkutomowego) na 100-lecie szkoły w 2005 roku. W dniu 7 stycznia 2000 r. na terenie szkoły zostało rozplakatowane ogłoszenie o zapisach na nabycie niniejszego opracowania. Nakład tego wydania zależy od liczby chętnych. Być może uda się rozpisać subskrypcję na profesjonalne opracowanie i wydanie historii „Reytana” i zdąży się z nią na okrągły jubileusz szkoły? Komitet Redakcyjny

Uwaga: Została ogłoszona subskrypcja na dodruk opracowania. (Tel. kontaktowy: T. Rylski: 0 602 685 754 lub W. Rylski 0 601 597 123).

Powrót do: Dr inż. Wojciech Rylski

Opracował: W. Rylski